Ngăn ngừa nhiễm khuẩn

Ngăn ngừa nhiễm khuẩn có hai mục tiêu chính:

– Dự phòng những nhiễm khuẩn chủ yếu khi cung cấp các dịch vụ.

– Giảm thiểu nguy cơ lan truyền các bệnh trầm trọng như viêm gan virus B và HIV/AIDS cho thai phụ và nhân viên y tế, kể cả người làm tạp vụ.

– Trên thực tế, việc dự phòng nhiễm khuẩn dựa trên các nguyên tắc sau:

– Mọi người (bệnh nhân hoặc nhân viên) đều có khả năng bị lây nhiễm.

– Rửa tay là biện pháp dự phòng lây nhiễm chéo thực tế nhất.

– Mang găng trước khi đụng vào bất cứ vật ẩm nào: da bị trầy, niêm mạc, máu hoặc dịch cơ thể khác (dịch tiết hoặc chất thải).

– Sử dụng những vật cản (kính bảo hộ, mặt nạ che mặt hoặc tạp dề) nếu đoán trước được sự văng tràn ra của bất kỳ loại dịch cơ thể nào (dịch tiết hoặc chất thải).

– Sử dụng phương thức làm việc an toàn như không đậy hoặc bẻ cong kim, xử lý dụng cụ thích hợp và loại bỏ chất thải y khoa đúng cách.

Rửa tay

Chà sát mạnh tất cả các bề mặt của tay đã được bôi xà phòng thường hoặc loại kháng khuẩn. Rửa tay trong vòng 15- 30 giây và xả dưới dòng chảy.

Rửa tay:

– Trước và sau khi khám bệnh nhân (hoặc có tiếp xúc trực tiếp).

– Sau khi phơi nhiễm với máu hoặc bất cứ loại dịch nào của cơ thể (dịch tiết hoặc chất thải), cho dù đã mang găng.

– Sau khi cởi găng vì có thể có lỗ thủng ở găng.

– Để khuyến khích rửa tay, những nhà quản lý nên nỗ lực cung cấp xà phòng và nước sạch chảy liên tục (từ vòi nước hoặc dự trữ trong thùng) và khăn sử dụng một lần. Không sử dụng khăn chung để lau khô tay.

– Rửa tay khi làm thủ thuật ngoại khoa

Găng và áo choàng

Mang găng:

– Khi thực hiện thủ thuật

– Khi cầm các dụng cụ đã đun sôi, găng và các vật khác.

– Khi vất bỏ các chất nhiễm bẩn (bông, gặc hoặc băng).

– Sử dụng găng riêng cho mỗi thai phụ để tránh lây nhiễm chéo.

– Ở những nơi mà lượng găng còn hạn chế thì có thể sử dụng lại găng đã dùng nếu:

– Khử khuẩn bằng xà phòng pha trong dung dịch chlorine 0.5% trong 10 phút.

– Rửa và xả nước.

– Tiệt khuẩn bằng lò hấp (loại bỏ tất cả vi sinh vật) hoặc tẩy uế mức độ cao bằng dòng nước hoặc đun sôi (loại bỏ tất cả vi sinh vật ngoại trừ vài nội bào tử của vi khuẩn).

Chú ý:

Nếu sử dụng lại găng thì không được xử lý quá ba lần vì có thể bị rách mà không biết.

Không sử dụng găng bị rạn nứt, rách hoặc có những lỗ có thể nhìn thấy.

– Nên mặc áo choàng sạch, không cần phải tiệt khuẩn, trong tất cả các thủ thuật khi đỡ đẻ.

– Nếu tay áo choàng dài quá, nên kéo găng trùm lên tay áo choàng để tránh lây nhiễm qua găng.

– Đảm bảo rằng găng được kéo lên trên cổ tay và găng không tiếp xúc với áo choàng.

CẦM NẮM NHỮNG DỤNG CỤ NHỌN VÀ SẮC

Phòng mổ và phòng đẻ

– Không để những dụng cụ nhọn hoặc kim (“nhọn”) ở những nơi ngoài “khu vực an toàn”.

– Thông báo với các người khác khi chuyển các vật nhọn.

Kim và các bơm tiêm dưới da:

– Chỉ sử dụng một lần.

– Không tháo rời kim và bơm tiêm sau khi sử dụng.

– Không đậy, uốn cong hoặc bẻ kim trước khi vứt bỏ.

– Bỏ kim và bơm tiêm trong thùng đựng có nắp bảo vệ.

– Làm cho kim dưới da không thể sử dụng được bằng cách đốt chúng.

Chú ý: ở những nơi không có sẵn thùng rác chứa kim, có thể sử dụng phương pháp đậy nắp kim “một tay” như sau:

– Để nắp đậy kim trên mặt phẳng và cứng

– Cầm bơm tiêm một tay và luồn kim vào nắp đậy

– Lúc nắp đậy phủ hoàn toàn kim, giữ đốc kim và dùng tay kia xiết chặt lại.

Thùng đựng chất thải

Mục đích của thùng chất thải là:

– Ngăn ngừa lan truyền nhiễm khuẩn cho nhân viên bệnh viện phải xử lí chất thải.

– Dự phòng lan truyền nhiễm khuẩn cho cộng đồng tại chỗ.

– Bảo vệ những người dọn chất thải từ tổn thương do tai nạn.

Chất thải không nhiễm bẩn (ví dụ giấy văn phòng, hộp) không có nguy cơ nhiễm khuẩn và có thể loại bỏ theo hướng dẫn tại chỗ.

Xử lý đúng chất thải nhiễm bẩn (máu hoặc dịch cơ thể – những vật nhiễm bẩn) là cần thiết để giảm tối đa sự lan truyền nhiễm khuẩn cho nhân viên bệnh viện và cộng đồng. Những phương thức thích hợp:

– Mang găng.

– Vận chuyển chất thải rắn đến nơi vứt bỏ trong những thùng chứa có nắp đậy.

– Vất bỏ tất cả những vật nhọn vào trong những thùng không bị đâm thủng.

– Đổ cẩn thận chất thải lỏng xuống ống dẫn hoặc nhà vệ sinh.

– Đốt hoặc chôn chất thải rắn bị nhiễm bẩn.

– Rửa tay, găng, thùng chứa sau khi loại bỏ chất thải gây nhiễm

Bắt đầu bằng một đường truyền tĩnh mạch

Bắt đầu một đường truyền tĩnh mạch (hai đường nếu thai phụ bị choáng), sử dụng ống hoặc kim đường kính lớn (khẩu kính 16 gauge hoặc lớn nhất).

Truyền dịch tĩnh mạch (NaCl 9% hoặc Ringer’s lactale) với tỉ lệ thích hợp với tình trạng bệnh nhân.

Chú ý: Nếu thai phụ bị choáng, tránh sử dụng những chất thay thế huyết tương (ví dụ dextran). Không có bằng chứng là những chất thay thế huyết tương ưu việt hơn so với dung dịch muối bình thường trong hồi sức thai phụ bị choáng và dextran có thể gây hại ở liều lớn.

Nếu không lấy được đường tĩnh mạch ngoại vi, có thể bộc lộ tĩnh mạch

Những nguyên tắc cơ bản khi làm thủ thuật

Trước khi thực hiện bất cứ thủ thuật đơn giản nào (không phải phẫu thuật), cần thiết phải:

– Tập trung và chuẩn bị tất cả dụng cụ. Bỏ sót dụng cụ có thể ngăn cản thực hiện thủ thuật.

– Giải thích về thủ thuật và sự cần thiết cho thai phụ để được sự chấp thuận.

– Cho thuốc giảm đau đầy đủ tùy theo mức độ thủ thuật định làm. ước tính khoảng thời gian thực hiện thủ thuật và cho thuốc giảm đau theo đó

– Đặt bệnh nhân ở tư thế thích hợp cho việc thực hiện thủ thuật. Tư thế thường sử dụng nhất trong thủ thuật sản khoa là tư thế nằm ngửa, có giá đỡ hai chân

– Rửa tay bằng xà phòng và nước và mang găng thích hợp cho thủ thuật

– Nếu cần chuẩn bị âm đạo và cổ tử cung bằng dung dịch kháng khuẩn trước thủ thuật (ví dụ giác hút):

+ Rửa bụng dưới và tầng sinh môn bằng xà phòng và nước, nếu cần thiết.

+ Đưa nhẹ nhàng mỏ vịt hoặc van âm đạo đã được khử khuẩn mức độ cao vào âm đạo.

+ Bôi âm đạo và cổ tử cung ba lần bằng dung dịch kháng khuẩn (ví dụ iodophors, chlorhexidine). Sử dụng forceps đã được khử khuẩn cao hoặc tiệt khuẩn và bông hoặc gạc.

– Nếu cần chuẩn bị vùng da để làm thủ thuật (ví dụ mổ khớp vệ):

+ Rửa bằng nước và xà phòng nếu cần thiết.

+ Sát khuẩn vùng da bằng dung dịch kháng khuẩn (ví dụ iodophors, chlorhexidine) ba lần. Sử dụng forceps đã được khử khuẩn cao hoặc tiệt khuẩn và bông hoặc gạc

Nếu cầm gạc bằng tay mang găng, phải chú ý không làm nhiễm bẩn găng do chạm vào vùng da không được chuẩn bị.

+ Bắt đầu sát khuẩn ở trung tâm sau đó đưa dần ra ngoài theo đường vòng tròn xoắn ốc.

+ Ở rìa của vùng da đã được sát khuẩn, vứt bỏ gạc.

– Không bao giờ trở lại giữa vùng da được chuẩn bị bằng cùng một gạc. Để tay và khuỷu cao. Giữ không cho áo mổ chạm vào vùng phẫu thuật.