QUY TRÌNH CHỌC HÚT NOÃN
Chọc hút noãn cho thụ tinh trong ống nghiệm đầu tiên được thực hiện qua đường nội soi ổ bụng, tuy nhiên kỹ thuật này có những hạn chế nhất định như bệnh nhân cần phải gây mê, thời gian nằm viện lâu, trang thiết bị đắt tiền. Vào khoảng đầu những năm 80 với sự phát triển của siêu âm đặc biệt là siêu âm đường âm đạo đã làm thay đổi nhiều về kỹ thuật chọc hút noãn, ngày nay tất cả các trung tâm thụ tinh trong ống nghiệm trên thế giới đều tiến hành chọc hút noãn dưới hướng dẫn siêu âm đường âm đạo. Bệnh nhân chỉ cần giảm đau tại chỗ hoặc giảm đau bằng gây mê tĩnh mạch, không cần nhập viện và có thể ra về sau thủ thuật 1 đến 2 giờ.
Máy siêu âm cần trang bị đầu dò âm đạo tần số từ 5 đến 7,5 MHz giúp quan sát dễ dàng các nang noãn, một giá đỡ kim giúp cố định kim chọc hút noãn. Kim chọc hút noãn cũng có nhiều loại khác nhau nhưng nhìn chung phải có các đặc tính sau:
– Kim phải thật sắc sẽ giảm đau hơn cho bệnh nhân đặc biệt là trong trường hợp bệnh nhân chỉ gây tê tại chỗ.
– Lòng kim phải đủ lớn thì ít có nguy cơ noãn bị vỡ trong quá trình chọc hút. Thông thường kích thước kim là 18 gauge.
– Đầu kim có phần phản âm (echo-tip) giúp quan sát được vị trí của đầu kim trên màn hình siêu âm trong quá trình chọc hút.
Máy siêu âm bật chế độ đường dẫn (echo guide) giúp hướng đúng kim chọc vào trong nang noãn. Hiện nay có hai cách chọc hút noãn, một là chọc hút bằng máy hút hoặc chọc hút bằng tay. Nếu hút bằng máy thì áp lực âm thường ở mức âm 90 đến 120 mmHg. Với áp lực này sẽ hút được noãn và ít làm tổn thương noãn và các tế bào hạt xung quanh.
Trong các trường hợp bệnh nhân đáp ứng kém, chỉ có rất ít nang thì khi chọc hút nên tiến hành “flushing” để tăng cơ hội thu được hết noãn bằng cách sau khi chọc hút hết dịch nang thì tiến hành bơm vào trong nang một lượng môi trường nuôi cấy bằng lượng dịch nang vừa hút ra, bơm nhanh để làm cho noãn và khối tế bào hạt tách khỏi thành nang. Kỹ thuật này cũng được nhiều tác giả nghiên cứu so sánh giữa có và không làm “flushing” cho kết quả trái ngược nhau.
Quy trình chọc hút noãn
Là kỹ thuật áp dụng trong hỗ trợ sinh sản bằng cách chọc hút lấy noãn ra khỏi buồng trứng qua đường âm đạo người phụ nữ để cho thụ tinh với tinh trùng ngoài cơ thể.
- Chỉ định
– Tất cả các trường hợp sau khi kích thích buồng trứng đã đủ điều kiện để lấy noãn.
- Quy trình
– Người bệnh nằm tư thế phụ khoa.
– Lập đường truyền tĩnh mạch, theo dõi nhịp tim và huyết áp.
– Gây mê hoặc tiền mê hoặc gây tê tại chỗ.
– Lau sạch âm hộ, mở mỏ vịt, lau sạch âm đạo bằng nước muối sinh lý.
– Che phủ bụng và hai đùi bằng săng vô khuẩn.
– Đưa đầu dò siêu âm vào âm đạo, đánh giá số lượng nang noãn, khả năng tiếp cận đầu dò với buồng trứng.
– Gắn kim chọc hút vào bơm tiêm (hoặc gắn vào máy hút noãn), tráng kim và bơm tiêm bằng môi trường nuôi cấy.
– Tiến hành chọc và hút noãn từng nang một và từng bên buồng trứng.
– Khi kim chọc vào trong nang thì tiến hành hút hết dịch nang
– Trong trường hợp có ít nang noãn có thể tiến hành “flushing” để tăng cơ hội thu được nhiều noãn.
– Chuyển dịch nang hút được vào trong Lab để nhặt noãn (quy trình nhặt noãn).
– Kiểm tra lại đảm bảo không bị chảy máu trong.
– Lau lại âm đạo và âm hộ, cầm máu nếu chảy máu thành âm đạo. Những vị trí chảy máu ở thành âm đạo có thể dùng kẹp để kẹp lại cầm máu.
– Người bệnh theo dõi tại phòng hồi phục 1 đến 2 giờ sau chọc hút.
– Dùng kháng sinh trong (hoặc sau) thủ thuật.
- Tai biến
– Chảy máu trong do chọc vào các mạch máu lớn trong ổ bụng, do làm tổn thương buồng trứng.
– Nhiễm trùng do chọc hút vào ruột, đại tràng.
– Chảy máu bàng quang do kim chọc vào bàng quang.
- Chú ý
– Quá trình chọc hút phải nhẹ nhàng, lực hút phải đều tránh làm vỡ noãn.
